Dialog motywujący jako metoda pracy z pacjentem – moje wystąpienie na Konferencji Komunikacji Medycznej 20 XI w Warszawie

„Dialog motywujący jako metoda pracy z pacjentem” to temat mojego wystąpienia podczas Konferencji „Komunikacja w Medycynie – praktyczne protokoły komunikacji dla bezpieczeństwa pacjenta, trudnych rozmów i współpracy zespoły medycznego”.

Nawet najlepsza diagnoza i najskuteczniej opracowana terapia mogą nie przynieść oczekiwanych rezultatów, gdy zabraknie zaufania i partnerskiej relacji między lekarzem a pacjentem! Coraz więcej medyków jest świadomych, że umiejętność budowania tzw. przymierza terapeutycznego (Therapeutic Alliance) oraz komunikowania się z pacjentem i jego rodziną w sposób empatyczny oraz zrozumiały są jedną z kluczowych kompetencji!

Jednym z ważnych wątków mojego wystąpienia był fakt, że skuteczność leczenia nie zależy wyłącznie od wiedzy medycznej, trafnej diagnozy czy właściwie dobranej terapii. Ogromne znaczenie ma również to, czy pacjent zaufa lekarzowi, poczuje się wysłuchany, zrozumiany i potraktowany z szacunkiem.

Przywołałam nadal aktualną konkluzję WHO (Światowej Organizacji Zdrowia): „Poprawa przestrzegania zaleceń terapeutycznych może mieć większy wpływ na zdrowie populacji niż jakiekolwiek konkretne leczenie medyczne.”

To ważne przypomnienie, że komunikacja nie jest jedynie dodatkiem do procesu leczenia. Jest jednym z jego istotnych elementów, bezpośrednio przekłada się na efektywność terapii oraz kosztów leków, procedur medycznych, energii i czasu lekarzy, pielęgniarek, ratowników i innego personelu medycznego,

Bo ostatecznie nie wystarczy wiedzieć, jak leczyć. Trzeba jeszcze umieć rozmawiać z człowiekiem, którego leczymy!

Nie możemy zapominać, że pacjent, który czuje się oceniany, krytykowany czy zawstydzany, może wycofać się z rozmowy, nie podjąć proponowanej terapii albo nie stosować się do jej zaleceń. W konsekwencji nawet najlepszy plan leczenia może okazać się mało skuteczny.

Warto pamiętać, że pacjenta nie należy zawstydzać ani krytykować, nawet jeśli nie przestrzega zaleceń, nie jest w stanie zapamiętać przekazanych rekomendacji medycznych lub ma trudności ze zmianą dotychczasowych nawyków. Zamiast tego warto spróbować zrozumieć jego perspektywę, obawy, motywacje i bariery, z którymi się mierzy oraz w miarę możliwości dopasować schemat terapii do indywidualnych możliwości i preferencji pacjenta.

Współczesny świat odchodzi od paternalistycznego modelu relacji, w którym jedna strona wie lepiej, decyduje i oczekuje podporządkowania drugiej. Zmiana ta dotyczy nie tylko relacji przełożony–podwładny czy rodzic–dziecko, ale również relacji lekarz –pacjent!

To nowe wyzwanie dla personelu medycznego. Wymaga nie tylko kompetencji zawodowych, ale także umiejętności budowania relacji opartych na partnerstwie, empatycznej komunikacji, zaufaniu i wzajemnym szacunku.

Właśnie dlatego tak wartościowym podejściem jest dialog motywujący, który pomaga:

  • budować relację opartą na zaufaniu i współpracy;
  • rozpoznawać motywacje i ambiwalencję pacjenta wobec zmiany;
  • rozmawiać o trudnościach w leczeniu, ale bez oceniania i wywierania presji;
  • wzmacniać autonomię pacjenta i jego poczucie sprawczości;
  • wspierać pacjenta w podejmowaniu świadomych decyzji dotyczących zdrowia i leczenia.

Konferencja „Komunikacja w Medycynie” odbyła się 20 listopada 2026 r. w Warszawie, zaś jej organizatorką była Anna Dąbrowska (Osińska) Polskie Centrum Edukacji.

Jeśli chcesz podnieść umiejętności komunikacyjne lekarzy, pielęgniarek, rejestratorek i innych pracowników Twojej przychodni, szpitala, sanatorium lub innych placówek, Napisz do mnie lub zadzwoń. Wspólnie ustalimy, czego najbardziej potrzebujesz i jak mogę Ci w tym pomóc